|
Seks werkt helend
Veel ingewikkelde gynaecologische problemen zijn eenvoudig op te lossen: neem meer tijd om met de patiënte te praten en naar haar te luisteren.
,,Neem haar serieus'', is dan ook het motto van prof. Willibrord Weijmar Schultz, die gisteren zijn oratie hield aan de
universiteit Groningen. Hij wil vooral voorkomen dat hij die man is die alleen maar met zijn
patiënten praat en de lichamelijke kant van hun klacht vergeet. ,,Ik opereer ook nog steeds en doe verlossingen. Het is fifty-fifty'', zegt Willibrord Weijmar Schultz, gisteren aangesteld als hoogleraar in de Psychosomatische Obstetrie en Gynaecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.
,,Het één geeft je krediet om het andere te doen. Als vrouwen het idee hebben dat ik lichamelijke oorzaken voor hun klacht over het hoofd zie, zullen ze ook minder bereid zijn hun verhaal te doen.''
En dat verhaal, daar gaat het nu juist om bij veel ogenschijnlijk onoplosbare problemen waarmee vrouwen in het medisch circuit ronddolen. ,,Buikpijn, chronische afscheiding, bloedingen, pijn bij het vrijen. Ik heb bij ons op de polikliniek vrouwen gehad met lijvige dossiers, die al jaren in behandeling waren bij allerlei artsen. Tevergeefs. Die vrouwen zeiden dan na afloop van het consult: goh, het is voor het eerst dat ik echt met iemand over mijn klachten heb kunnen praten.''
Hoe krijgt u die vrouwen mee? Niemand hoort toch graag dat de klacht een psychische achtergrond heeft?
,,Dat klopt. Vrouwen komen vaak gewapend binnen, met een houding van: ik laat me niets aanpraten. Ik leg hen
allereerst uit dat lichamelijke klachten altijd ook een psychologische kant hebben. Pijn is nooit zuiver lichamelijk, en ook nooit alleen psychisch.
,,Vervolgens doe ik uitgebreid lichamelijk onderzoek, zodat we lichamelijke oorzaken wel of niet kunnen uitsluiten. Dan neem ik uitvoerig de tijd om de dialoog aan te gaan met de patiënte, om samen uit te vinden wat er aan de hand is en wat we eventueel aan het herstel kunnen doen.
,,Een voorbeeld: onlangs bezocht een vrouw het spreekuur. Bij binnenkomst eiste ze meteen een operatie. Zij had pijn sinds haar bevalling, waarbij ze was gehecht. Pijn bij het zitten, bij het fietsen, bij het plassen, bij het vrijen. Ze meende dat er verkeerd was gehecht en was daar heel erg boos over. Dat was, gezien haar verhaal, begrijpelijk. Ik heb haar alle ruimte te geven om haar hart te luchten.
,,Na uitgebreid onderzoek, waarbij ik haar met een handspiegel liet meekijken, constateerde ik dat het trekkerige gevoel niet zozeer door littekenweefsel werd veroorzaakt, maar door te veel spanning op de bekkenbodemspieren. De angst voor de pijn en haar woede over het verloop van de bevalling versterkten dat nog verder. Dat heb ik haar duidelijk kunnen maken. De vrouw werd uiteindelijk succesvol behandeld met fysiotherapie voor de bekkenbodem.''
In uw oratie sprak u over versneden verdriet. Wat bedoelt u daarmee?
,,Helaas komt het nog steeds voor dat vrouwen worden geopereerd, terwijl de oorzaak voor de pijn niet lichamelijk is. Ik zie dat heel geregeld. Dan wordt eerst één eierstok weggehaald, vervolgens de andere eierstok. Daarna de baarmoeder, en tussendoor nog even de blindedarm door een geconsulteerde chirurg. En dan zit die mevrouw huilend bij mij op het spreekuur, want ze heeft nog stééds die buikpijn.
,,Gelukkig komen dit soort verhalen steeds minder voor. De gynaecologen die tegenwoordig afstuderen, zijn veel alerter op de mogelijkheid dat er misschien iets heel anders aan de hand is. Maar het gebeurt nog steeds dat vrouwen overbodige operaties ondergaan.''
Het probleem zit dus ook bij de doorverwijzers?
,,We krijgen heel veel patiënten die beter geholpen zouden zijn in de eerstelijnszorg, door de huisarts, of door een psycholoog. Vrouwen die geen zin meer hebben om te vrijen bijvoorbeeld, vrouwen met vage klachten waar relatieproblemen achter schuil gaan. Of stellen bij wie de seksuele behoefte niet gelijk loopt.
,,Voorheen konden die uitstekend terecht bij de Rutgersstichting. Maar helaas wordt die eerstelijnszorg niet meer gefinancierd in Nederland. Je kunt gerust stellen dat die zorg de nek is omgedraaid. In schril contrast tot het feit dat alternatieve geneeskunde wel steeds meer deel uitmaakt van de verzekeringspakketten. Nederland liep altijd voorop op het gebied van seksuele gezondheid, maar die voorsprong zijn we allang kwijt.''
En dat terwijl u seksualiteit een essentieel onderdeel van de geneeskunde
noemt?
,,Seks is heel erg belangrijk voor de kwaliteit van het leven. Als je gezond bent, maar misschien nog wel meer als je ziek bent. Als je bijvoorbeeld kanker hebt, of diabetes, of reuma, heeft dat vaak grote invloed op je seksleven. Als gevolg daarvan maken mensen zich zorgen over hun relatie.
,,Ze missen de intimiteit, raken gedeprimeerd. Ze durven er met anderen vaak niet over te beginnen, want wie zeurt er nou over seks als je, bijvoorbeeld na een behandeling tegen kanker, blij moet zijn dat je nog leeft?
,,Artsen beginnen er meestal ook niet over. Ze weten er geen raad mee en hebben vaak geen oplossing. Dat hoeft ook niet, als ze het maar ter sprake brengen. Ze kunnen altijd doorverwijzen naar een terzake deskundige collega of een seksuoloog. Zieke mensen hebben intimiteit keihard nodig. Zelfs als hun lustgevoelens verdwenen zijn.
,,Seksueel contact is vóór alles sociaal contact. Het bevordert ook hun herstel. Sexual healing bestaat. Ik zie de mooie voorbeelden geregeld. Zieke mensen die ondanks alles hun intieme leven in stand weten te houden, zijn beter af. Misschien gaat het niet meer zo gemakkelijk, misschien gaat het niet meer zo snel, maar het gáát. En ze zijn er dolblij mee.''
Wat zijn de meest voorkomende klachten die u op uw spreekuur krijgt?
,,Pijn bij het vrijen. Dat komt enorm veel voor. Naar schatting heeft 2 tot 7 procent van de Nederlandse vrouwen daar last van. Wij zien 350 nieuwe
patiënten per jaar, van wie meer dan 60 procent met deze klacht komt. En dat zijn bijna allemaal jonge vrouwen.''
Hoe verklaart u dat?
,,Mijn indruk is dat jonge vrouwen in een negatieve spiraal terecht kunnen komen als gevolg van een onschuldige vaginale infectie. De huisarts denkt aan een schimmeltje en schrijft een crème voor. Maar dat helpt niet. De vrouw blijft intussen gemeenschap hebben. Dat doet pijn. Onbewust gaat ze haar spieren aanspannen, waardoor de pijn toeneemt. Er ontstaat weerzin tegen vrijen, maar ze probeert dat te onderdrukken. Zo belandt ze geleidelijk in een vicieuze circel, waar ze zonder hulp niet meer uitkomt.
,,Helaas zeggen te weinig huisartsen bij pijnklachten: u mag wél vrijen, maar u mag geen gemeenschap hebben. Dat moet de partner dan maar opbrengen, want op de lange termijn behoudt hij daarmee ook zijn eigen seksleven. Zo voorkom je die negatieve pijnspiraal. Ik denk bovendien dat huisartsen wat minder vaak blind zouden moeten behandelen. Niet elke vaginale klacht is een schimmeltje.''
Vrouwen vinden het kennelijk niet erg om mét pijn te vrijen.
,,Dat is het punt. Ik denk dat ze het best heel erg vinden, want vrijen doe je uiteindelijk omdat het leuk is. Maar ze willen het niet laten blijken tegenover hun partner. Ondanks de seksuele revolutie, ondanks alle openhartige programma's op BNN, durven met name jonge vrouwen nog steeds vaak geen nee te zeggen.''
Ondanks die programma's, of dankzij?
,,Misschien wel dat laatste. Als alles om lust draait, en niet om intimiteit, gaat daar ook een zekere dwang vanuit. Het lijkt wel alsof nee geen optie meer is voor vrouwen. Niet willen als nieuw taboe, met alle problemen
van dien.''
Bron: Algemeen
Dagblad - 26 januari 2005
|
terug